|
Spinnen in de stad Wat is het belang van spinnen in een stad? Steden zijn plaatsen waar per definitie veel mensen samenwonen op een kleine oppervlakte. Dat creëert een grote druk op de leefomgeving want mensen produceren veel afval en manipuleren hun woongebied enorm naar hun wensen. Een aantal dier- en plantensoorten heeft wonderwel zijn voordeel gedaan met deze biotoop. Zo is genoegzaam bekend dat sommige ratten- en muizensoorten nooit zo talrijk en wijd verbreid zouden geweest zijn als er geen steden hadden bestaan. Ook nogal wat insectensoorten die goed gedijen in een menselijke omgeving, floreren vooral in steden. In onze streken zullen kakkerlakken bijvoorbeeld zelden in groten getale worden aangetroffen op het platteland. Dat heeft te maken met beperkte en te geïsoleerde gunstige biotoop, maar natuurlijk ook met het feit dat deze uitheemse dieren in grotere getallen worden ingevoerd in steden omwille van meer personen- en goederenverkeer. Hoewel op zich elk van deze dieren zijn "nut" heeft in het ecosysteem en vaak ijverig ons afval opruimt, worden ze ervaren als plagen wanneer ze te talrijk worden en/of ziektes onder de mens verspreiden. Gelukkig voor ons zijn er ook nogal wat spinnensoorten die zich goed voelen in een menselijke habitat (o.a. de "Huisspinnen" die bij de fotogalerij worden besproken). Zij zijn het vaak die populatie-explosies bij genoemde "plaaginsecten" voorkomen door predatie.
Toenemende aandacht Wereldwijd neemt zowel de verstedelijkte oppervlakte als het aantal mensen dat er woont, enorm toe. Momenteel leeft reeds meer dan de helft van de totale menselijke bevolking in verstedelijkt gebied. Om die redenen en omdat de ecologie van die biotopen een belangrijke impact heeft op de leefkwaliteit van de mens, begint men de studie van stadsecologie vooral sinds de jaren 1980 naar waarde te schatten. Desondanks wordt deze studie aan vele universiteiten nog steeds stiefmoederlijk behandeld. Ook op het vlak van de samenstelling van stedelijke spinnenfauna werd tot nu toe weinig werk verricht. Vooral in Duitstalig Europa werden enkele uitvoerige studies verricht, maar de specificiteit van een spinnenfauna in sterk verstedelijkt gebied bleef onderbelicht omwille van de in dat opzicht ongelukkige keuze om ook de spinnenfauna van grotere groene gebieden bij steden in het onderzoek op te nemen en te weinig onderscheid te maken in de fauna's van stedelijke deelhabitats.
Uniek project Het Antwerps Spinnenonderzoeksproject (ASOP) wil deze leemte opvullen en voor het eerst een gedetailleerd beeld geven van de spinnenfauna van sterk verstedelijkt gebied met enkele belangrijke deelhabitats zoals stadsparken, spoorwegterreinen, stadstuinen, riolen en gebouwen. Om representatieve resultaten te kunnen voorleggen moet grondig worden bemonsterd. Het vangen van spinnen via verschillende vangstmethodes (zie "Werkwijze" in het menu) is een arbeidsintensieve bezigheid. Ondertussen startten ook enkele onderzoekers van de Universiteit Gent met een soortgelijk faunistisch onderzoek in de stad Gent. De verwachting is dat een vergelijking van de resultaten van deze beide onderzoeken interessante informatie zal opleveren.
Resultaten Na meer van twee jaar onderzoek beginnen zich stilaan bepaalde tendensen af te tekenen. Nu al is echter duidelijk dat dit onderzoek zodanig veel deelfacetten en interessante sub-studies kan bevatten, dat de deadline van juni 2008 ons sowieso zal confronteren met tal van onzekerheden en open vragen. Hoedanook zullen evengoed een aantal essentiële inzichten eindelijk op een onderbouwde manier verworven zijn. Feit is al dat op 11 november 2006 de 200ste spinnensoort in Antwerpen werd gevonden. Iets wat we bij de aanvang van dit project niet hadden durven dromen. Het zullen echter de verschillen in fauna tussen de verschillende deelhabitats zijn die de echt interessante en leerrijke conclusies kunnen opleveren. Nu reeds wordt internationaal uitgekeken naar de uiteindelijke resultaten van het ASOP. Die zullen o.a. worden voorgesteld op het 23e European Colloquium of Arachnology van 2008, dat doorgaat in Zwitserland.
|